logotype

.

Exercitie

De exercitie van onze compagnie is afgeleid van het werk van Henri Hexham: "Principij ofte de eerste gronden vande oorlogs konste" Kortweg "Oorlogskunst" uit 1642. In combinatie met het bekende "Wapenhandelinghe van roers,

 

musquetten en spiessen" van Jacob de Gheyn uit 1607. De uitleg van de handelingen zijn ter bevordering van het lees gemak en uitvoerbaarheid vertaald naar 21e eeuwse maatstaven.
Hoofdstuk 1 Houdingen van de piekenier

1.    Algemeen
(a).    Alle bewegingen van de piekenier mogen op de plaats of in de beweging gebeuren.
(b).    Op het commando “herstelt u” keert u terug in de voorlaatste positie. Bijvoorbeeld wanneer u de piek gevelt heeft vanuit de opwaartse draagwijze, keert u terug naar
opwaartse draagwijze. De handelingen geschieden hierbij in omgekeerde volgorde.
(c).     Een commando in de trant van geef= acht bestond nog niet. Wel zijn er verwijzingen naar de woorden : "sta gereed" Het moderne in de houding springen gebruiken we niet maar men dient wel een actieve houding aan te nemen en de aandacht op de bevelvoerende te vestigen.

2.    De basishouding
De onderzijde van de piek is een voetlengte naar voren in het verlengde van de rechtervoet geplaatst. Waarbij u de piek met de rechterhand  op ooghoogte vasthoud en uw rechterarm enigszins gebogen is. Uw rechtervoet plaatst u enigszins voor uw linker. Uw linker arm mag u in de zij plaatsen. Danwel de greep van het geweer laten vastgrijpen, waarbij de elleboog naar buiten wijst.
(Fig 1.)

exercitie 1
Fig 1. De basishouding

 3.    De piek opwaarts brengen en neder stellenCommando: ‘Opwaarts= spies’
(1).    Breng met de rechter hand de piek recht voor uw lijf, waarbij u de onderzijde van de grond neemt. Pak de piek op heuphoogte over met uw linker hand en breng de onderzijde van de piek op koppelhoogte en uw linkerhand op ooghoogte. (Fig 2)
(2).    Laat de piek los met de rechterhand. Hef de piek met uw linkerhand tot dijhoogte aan de rechterzijde van het lichaam en pak de onderzijde over met de rechterhand. (Fig 3.)
(3).    Laat de piek met de linkerhand los en hef de piek opwaarts met de rechterarm. Tot heup hoogte. Waarbij er geen ruimte is tussen schouder en arm. (Fig 4.)
 exercitie 20
Fig 2.
 exercitie 19
Fig 3
 exercitie 18
Fig 4.

Commando: ‘Neder= spies’
(1).     Laat uw rechterarm iets zakken en neem de piek met uw linkerarm zo hoog als mogelijk beet. Breng de piek voor uw lijf. (Fig 5.)
(2).     Laat de piek los met uw rechterhand. En laat de piek zakken met uw linkerhand tot vlak boven de grond. Neem de piek ter hoogte van uw hoofd vast met uw rechterhand. (Fig 6)

 

(3).     Laat de piek los met uw linkerhand en plaats deze met de vuist in de zijde. Plaats de onderzijde van de piek op de grond naast de rechtervoetvoet zoals in de uitgangspositie. (Fig 7)
exercitie 17 
Fig 5.

 exercitie 16
Fig 6.

 exercitie 15
Fig 7.

4.De piek (plat)schouderen

Commando: ‘Schouder= spies’
De uitgangspositie is de “houding”
(1).    Til de piek op en breng de piek met de rechterhand voor het lichaam waarbij u de onderzijde in een hoek van 45 graden naar voren kantelt. Pak met de linkerhand de piek onder rechterhand vast.(Fig 8.)(2).    Breng de piek naar voren met de linkerhand en pak de piek zo ver mogelijk naar boven vast met de rechterhand.(Fig 9.)
(3).    Laat de piek los met uw linkerhand en leg de piek met uw rechterhand op de schouder waarbij de duim zich aan de onderzijde bevind en de vingers aan de bovenzijde. Het einde van de piek bevind zich plus minus 30cm boven de grond.(Fig 10.)

exercitie 13

Fig 8.
exercitie 12
Fig 9.
exercitie 10
Fig 10.

Commando: “Plat= spies”
De uitgangspositie is met “geschouderde piek”
(1).    Voer de piek door naar achter over de rechterschouder met de rechterhand en kantel de piek tot deze zonder hulp in een horizontale positie blijft liggen(Fig 11.)

exercitie 11

Fig 11.

5.    De piek vellen

Commando: ‘Spies= velt’
De uitgangspositie is met “geschouderde piek”.
(1)     Grijp met de linkerhand de piek op schouderhoogte
(2)     Kantel de piek naar voren tot een horizontale positie door de rechterhand omhoog te brengen waarbij de
         rechterarm gestrekt blijft en de piek op borsthoogte word ondersteund door de linkerhand. (Fig 14.)

exercitie 6

Fig 14.

Commando: “Rechts uw spies= velt”
De uitgangspositie is met “opwaartse” piek
(1).    Grijp met de linkerhand de piek op schouderhoogte
(2).    Maak een draai op de plaats van 90 graden naar rechts en kantel de piek naar voren tot een horizontale positie door de rechterhand omhoog te brengen waarbij de rechterarm gestrekt blijft en de piek op borsthoogte word ondersteund door de linkerhand. Stap met het rechterbeen naar achter. (Fig 14.)

Commando:”Links uw spies= velt”
De uitgangspositie is met “opwaartse” piek
(1).    Grijp met de linkerhand de piek op schouderhoogte
(2).    Maak een draai op de plaats van 90 graden naar links en kantel de piek naar voren tot een horizontale positie door de rechterhand omhoog te brengen waarbij de rechterarm gestrekt blijft en de piek op borsthoogte word ondersteund door de linkerhand. Stap met het rechterbeen naar achter. (Fig 14.)

Commando:”Achterwaarts spies= velt”
De uitgangspositie is met “geschouderde piek”.
(1).    Breng de piek met de rechterhand naar achteren  en pak hem richting onderzijde vast met de linkerhand. Til de piek tot boven de schouder op.
(2).     Laat de piek met de rechterhand los en til hem over het hoofd met de linkerhand. Maak een draai van 180 graden naar links en pak de onderzijde vast met de rechterhand(Fig 15.).
(3).    Strek de rechterarm, plaats de  linkerhand tegen de borst en velt de piek (Fig 16.)

100 2580

Fig 15.
100 2576
Fig 16.
Commando: ‘Door de poort spies= velt’
De uitgangspositie is met “geschouderde piek”.
(1).    Houd de piek vast met de rechterhand en schuif hem zo ver als mogelijk is met de linkerhand schuin opwaarts naar achter. (Fig 15.)
(2).    Zodra de piek ver genoeg is doorgevoerd om hem opnieuw met de rechterhand aan de onderzijde vast te grijpen laat u de rechterhand los.
(3).    Pak de onderzijde van de piek op heuphoogte vast met de rechterhand.
(4).    Kantel de piek naar voren tot deze zich onder een hoek van 45 graden bevind en de linkerhand zich op borsthoogte begeeft.(Fig 16.)
exercitie 8
Fig 15.
exercitie 7
Fig 16.
6.    Houdingen met de piek aan de puntCommando: “Aan de punt= spies”
De uitgangspositie is de “basishouding”
(1).    Voer de onderzijde van de piek met de rechterhand, onder begeleiding van de linkerhand door naar achter tot de punt is bereikt.
(2).    Houd de piek een handbreedte onder de punt vast met de linkerhand waarbij de linkerhand vrij blijft van de borst. Pak de piek op heuphoogte vast met de rechterhand.(Fig 17.)
exercitie 4
Fig 17.
Commando: “Sleept= spies”
De uitgangspositie is “aan de punt spies”
(1).    Pak met de rechterhand de piek vast boven de linkerhand en laat de piek los met de linkerhand .Voer de piek naar achter door tot de rechterhand zich op heuphoogte bevind.(Fig 18.)
exercitie 3
Fig 18.
Commando: “Spies= velt”
De uitgangspositie is “sleept spies”
(1).    Breng de piek zover mogelijk naar voren met de rechterhand. Grijp de piek zo ver mogelijk naar achter vast met de linkerhand.(Fig 19.)
(2).    Laat de piek met de rechterhand los en voer de piek door naar voren met de linkerhand, blijf doorvoeren tot de onderzijde vastgepakt kan worden met de rechterhand.(Fig 20.)
(3).    Strek de rechterarm, plaats de  linkerhand tegen de borst en velt de piek(Fig 14.)
exercitie 2
Fig 19.
100 2572
Fig 20.

7.    Aan de rechtervoet de spies vellen

Commando: “Aan de rechtervoet spies= velt”
De uitgangspositie is de “houding”
(1).    Plaats de spies aan de binnenzijde van de rechtervoet
(2).    Pak de piek met de linkerhand ter hoogte van het middel.
(3).    Zet een pas naar voren met de linkervoet waarbij u door de knie buigt en met de linker onderarm komt te steunen op de linker knie.
(4).    Grijp met de rechterarm om de linkerarm de greep van de degen vast. (Fig 20.)

 100 2573
Fig 20.
 

Commando: “Aan de rechtervoet spies velt ende trekke uw geweer”
De uitgangspositie is de “houding”
(1).    Plaats de spies aan de binnenzijde van de rechtervoet
(2).    Pak de piek met de linkerhand ter hoogte van het middel.
(3).    Zet een pas naar voren met de linkervoet waarbij u door de knie buigt en met de linker onderarm komt te steunen op de linker knie.
(4).    Grijp met de rechterarm om de linkerarm de greep van de degen vast.
(5).    Trek de degen en plaatst deze parallel aan de piek.

Commando: “Herstelt U”
De uitgangspositie is “de spies aan de rechtervoet gevelt(en het geweer getrokken)”
(1).    Neem een rechtstandige houding aan waarbij de piek tegen de rechterschouder geplaatst word met de linkerhand.
(2).    Plaats de piek aan de buitenzijde van de voet.
(3).    Steek de degen terug in de schede en neem de “basishouding” aan.(Fig 1.)

Bijzonderheden:
(a).    Vanuit “aan de rechtervoet spies velt” mag indien nodig naar eigen initiatief alsnog de degen getrokken worden.
(b).    Plaats bij het verplaatsen van de piek van de buitenkant van de voet naar de binnenzijde de piek met enige kracht in de in de grond.
(c).    De positie word met het rechterbeen gestrekt langs de piek aangenomen. De lichaamshouding moet zodanig zijn dat deze voor langere tijd volgehouden kan worden.

Hoofdstuk 3 Exercitie van een eenheid

1.    Aantreden
(a).    Algemeen
1.    Geharnaste piekeniers treden aan in het voorste gelid waarbij de rotmeester zich zo veel als mogelijk midden-voor bevind.
2.    Onder een gelid wordt verstaan: een aantal soldaten die naast elkaar staan en in colonne achter elkaar staan.
3.    Onder een rij wordt verstaan: een aantal soldaten die achter elkaar staan en in colonne naast elkaar staan.
4.    De commandant bepaald met hoeveel gelederen er aangetreden word.
5.    In alle gevallen keert men op het commando: "herstelt u" terug naar de voorgaande formatie.
6.    Waar in de text gesproken word over "soldaten" betreft dit zowel piekeniers als musketiers

(b).    Aantreden met open order
Aanwijzing: “Aantreden met open order”
De soldaten stellen zich op in de basishouding met een onderlinge tussenruimte binnen de gelederen van 6 voet(1.80 meter) waarbij de armen ter controle zijwaarts uitgestrekt worden en de vingers elkaar raken kunnen. De ruimte tussen de rijen moet zo groot zijn dat de piek van de gelederen achter de eerste geschouderd  kan worden waarbij onderzijde piek de hakken van de persoon in het voorgaande gelid toucheren kan.

(c).    Aantreden in (slag) order
Aanwijzing: “Aantreden in order”
De soldaten stellen zich op in de basishouding met een onderlinge tussenafstand binnen de gelederen van 90 cm. Waarbij ter controle de handen in de zij worden gezet en men zo dicht op elkaar gaat staan dat de ellebogen elkaar raken. De ruimte tussen de rijen moet zo groot zijn dat de degens vrij bewegen kunnen zonder elkaar te hinderen.

Bijzonderheden:
1.    Deze order word ook gebruikt en verwezen naar als “slag order” .
2.    Deze order word aangenomen bij het halt houden.
3.    In deze order kan er gezwenkt of gewend worden.
4.    Wanneer in beweging dient er 3 voet  (90cm) tussenafstand tussen de  rijen bewaart te worden. En 6 voet(1.80) meter tussen de gelederen.

(d).    Aantreden in gesloten order
Aanwijzing: “Aantreden in gesloten order”
De soldaten stellen zich op in de basishouding met een onderlinge tussenafstand binnen de gelederen van 3 voet(90cm). De onderlinge tussenafstand binnen de rijen bedraagt 1.5 voet(45cm)

Bijzonderheden:
1.    Gesloten order kan in principe alleen statisch worden aangenomen en worden gehandhaafd en enkel door de piekeniers binnen de compagnie. De musketiers kunnen niet meer dan “in order” aantreden en bewegen.


2. Wendingen op de plaats

Commando: “Rechts= om”
De uitgangspositie kan elke positie zijn.
(1).    Maak een draai op de plaats van 90 graden rechts.

Bijzonderheden:
(a).    Bij nedergestelde spies laat u de spies staan en draait u om de spies heen.

Commando: “Links= om”
De uitgangspositie kan elke positie zijn.
(1).    Maak een draai op de plaats van 90 graden naar links

Bijzonderheden:
(a). Bij nedergestelde spies laat u de spies staan en draait u om de spies heen.

Commando:”Rechts om=keert”
De uitgangspositie kan elke positie zijn.
(1).    Maak een draai op de plaats van 180 graden rechtsom

Bijzonderheden:
(a).    Bij nedergestelde spies laat u de spies staan en draait u om de spies heen.

Commando:”Links om=keert”
De uitgangspositie kan elke positie zijn.
(1).    Maak een draai op de plaats van 180 graden linksom

Bijzonderheden:
(a).    Bij nedergestelde spies laat u de spies staan en draait u om de spies heen.

3. Dubbelen
Algemeen
(a).    Overtuig uzelf voor het dubbelen van de gelederen of rijen dat elke soldaat weet of hij deel uitmaakt van een even of oneven gelid of rij en voorste of achterste halve rij. Het verdient de aanbeveling voor aanvang van deze bewegingen de gelederen, rijen of halve rijen hardop te tellen of aan te wijzen.
(b).    Het dubbelen van gelederen en rijen dient altijd in open order te geschieden.

Commando: “Rechts uw gelederen= dubbelt”
De even gelederen doen een stap naar rechts en een stap naar voren waarbij ze tussen de oneven gelederen voor ze uitkomen.

Commando: “Links uw gelederen= dubbelt”
De even gelederen doen een stap naar links en een stap naar voren waarbij ze tussen de oneven gelederen voor zich uitkomen.

Commando: “Rechts uw rijen= dubbelt”
De even rijen doen een stap naar achter en naar rechts waarbij ze tussen de oneven rijen rechts van ze uitkomen.

Commando: “Links uw rijen= dubbelt
De oneven rijen doen een stap naar achter en naar links waarbij ze tussen de even rijen rechts van hun uitkomen.

Commando: “Met halve rijen rechts uw gelederen= dubbelt”
Een halve rij is de helft van een complete rij binnen een compagnie van voor naar achter in de hele rij gezien.
(1).    De achterste  halve rijen doen een stap naar rechts en lopen tussen de voorste halve rijen door tot de 1ste personen van de achterste  halve rijen op het 1ste gelid aan zijn gekomen. De 2e man van de achterste halve rij op het 2e gelid, etc.

Commando: “Met halve rijen links uw gelederen= dubbelt”
(1).    De achterste  halve rijen doen een stap naar links en lopen voorwaarts tot de 1ste man van de achterste  halve rijen op het 1ste gelid aan is gekomen. De 2e man van de achterste halve rij op het 2e gelid, etc.

Aanwijzing:“Uw halve rijen herstelt”
De eenheid keert terug in de positie voor het rechts of links dubbelen van de gelederen met halve rijen.

4. Contramarcheren
Algemeen
(a).    Voor het contramarcheren aanvangt dient er 1 sergeant te worden gepositioneerd op het uiterste punt tot waar de contramars dient voort te duren.
(b).    De kapitein voorop de eenheid geplaatst contramarcheerd met het voorste gelid mee.

Commando: “Met rijen rechtsomkeert= mars”
(1).    Het voorste personen in elke rij maken een aanmarcheringspas met het rechterbeen en maakt aansluitend rechtsomkeert waarna men blijft marcheren tussen de rijen door tot hij aangekomen is bij de sergeant op het uiterste punt der contramars.
(2).    De personen in de navolgende gelederen maken een zelfde aanmarcheringspas en blijven doorlopen tot men op het aanvangs punt van het voorste gelid zijn aangekomen, maken rechtsomkeert en blijven doorlopen tot ze wederom in open orde achter hun voorganger staan.

Commando: “Met rijen linksomkeert= mars”
(1).    De voorste persoon in elke rij maakt een aanmarcheringspas met het linkerbeen en maakt aansluitend linksomkeert waarna men blijft marcheren tussen de rijen door tot men aangekomen is bij de sergeant op het uiterste punt der contramars.
(2).    De personen in de navolgende gelederen maken een zelfde aanmarcheringspas en blijven doorlopen tot men op het aanvangs punt van het voorste gelid zijn aangekomen, maken linksomkeert en blijven doorlopen tot ze wederom in open orde achter hun voorganger staan.

2017  MARS The Dutch Revolt  globbers joomla templates